Sorbitol czyli cukier alkoholowy, występujący w postaci białego, ziarnistego proszku lub płatków. Naturalnie obecny jest w owocach, algach i grzybach. Najwięcej znajdziemy go w brzoskwiniach, suszonych śliwkach, czereśniach i gruszkach. Wykazuje on 50-60% słodkości sacharozy, ma czysty, słodki smak. Na rynku sprzedawany jest w postaci 70% roztworu wodnego. Często stosowany w żywności i kosmetykach, zwłaszcza do maskowania gorzkiego posmaku słodzików. Funkcjonuje również jako wypełniacz, stabilizator i wyrównuje teksturę żywności. W składzie oznaczany jest jako E-420. Spożywając sam sorbitol czujemy charakterystyczny chłodny posmak. Warto również wiedzieć, że nie ulega on procesowi brązowienia, charakterystycznego dla wypieków.

Sorbitol nie jest w pełni trawiony w jelicie cienkim, co oznacza, że jego pozostałości przechodzą do jelita grubego, gdzie fermentuje lub jest rozkładany przez bakterie. Z tego powodu wchłaniana jest znacznie mniejsza ilość kalorii. Ma również bardzo niski wpływ na poziom cukru we krwi w porównaniu z sacharozą, dlatego często zastępuje ją w żywności przygotowywanej dla osób z cukrzycą. Nie ma on krzywdzącego wpływu na uzębienie i dziąsła, nie powstają z jego powodu ubytki, stąd jest częstym składnikiem niskosłodzonych gum do żucia lub płynnych leków. W kosmetyce używany jest jako substancja wiążąca emulsje, zapobiegająca wysychaniu, a także wspomagająca nawilżenie skóry.

Wiedząc zatem czym jest sorbitol i gdzie jest stosowany warto poznać jego właściwości.


  • Alkohole cukrowe mają pozytywny wpływ na zdrowie jamy ustnej, powstrzymując m. in. rozwój próchnicy.
  • Sorbitol ma właściwości hiperosmotyczne, co oznacza, że wciąga wodę do okrężnicy z okolicznych tkanek, pobudzając ruchy jelit. Jest szeroko używany do zwalczania zaparć.

Niestety sorbitol ma także szereg skutków ubocznych, dlatego należy być ostrożnym ze spożywaniem go w dużych ilościach. Sorbitol nie jest traktowany jako zamiennik cukru – nie używa się go jako słodzika, jest obecny na rynku głównie ze względu na swoje właściwości dla układu pokarmowego.

  • Ze względu na sposób jego trawienia, sorbitol w zbyt dużych ilośiach może powodować bolesne skurcze brzucha, wzdęcia, sprawiać, że brzuch wygląda jak balon. Spożywany systematycznie przez dłuższy okres czasu – szkodzi jelitom.
  • W dużych ilościach, sorbitol ma właściwości przeczyszczające. Zwłaszcza u osób ze schorzeniami jelit, może wywoływać częste i nieprzyjemne biegunki. Odnotowano również przypadki drastycznego chudnięcia ze względu na biegunki spowodowane sorbitolem.
  • Sorbitol odkłada się w soczewce oka. Nadmierne spożycie, może powodować choroby i zaburzenia wzroku, np. zaćmę.
  • Może przyczyniać się do rozwoju chorób nerek. Odkładanie się sorbitolu w organizmie prowadzi do zatrzymania wody, a co za tym idzie, powstają obrzęki, jak również późniejsze poważne powikłania, związane z uszkodzeniem układu nerwowego. Może dojść do zaburzenia budowy naczyń krwionośnych, a także do rozwoju chorób układu krwionośnego.
  • Badania pokazują, że istnieją powiązania między nadmiernym spożyciem sorbitolu, a obniżeniem nastroju.

Warto zatem wiedzieć co przyjmujemy w spożywanej przez nas żywności i absolutnie nie traktować sorbitolu jako możliwego zastępstwa dla cukru. Mimo jego pozytywnych właściwości, nadmierne spożywanie może prowadzić do szeregu niekorzystnych skutków ubocznych, dlatego warto sprawdzać skład kupowanych produktów i dbać, by nie jeść go w nadmiernych ilościach.