Regeneracja, prawidłowe funkcjonowanie, kreatywne myślenie – to tylko kilka zalet jakie niesie za sobą sen, będący fundamentem dla każdego organizmu. Jedną z najbardziej zagadkowych kwestii są marzenia senne – choć zdarzają się niemal każdemu z nas, nie do końca odkryto ich podłoże. Sen jednak może być przez nas kontrolowany – mówimy wówczas o świadomym śnie.

Po raz pierwszy świadomy sen został opisany przez holenderskiego psychiatrę i pisarza Frederika van Eedena. W 1913 roku ukazał się artykuł „A Study of Dreams” w którym holender używa terminu „świadome śnienie”. W latach 70. XX wieku teza o świadomym śnie została potwierdzona przez Alana Worsleya i Keitha Hearna, kiedy to przeprowadzony został eksperyment, w którym zauważono ruch gałek ocznych u śniących osób, poddanych badaniu.

Zjawisko świadomego snu jest fenomenem, które jeszcze nie do końca zostało zbadane, niemniej ma swoich zwolenników mówiących o wielu korzyściach jakie niesie dla ludzkiego organizmu. Osoby praktykujące świadome śnienie zachęcają do tego, aby w snach upatrywać rozwiązania problemów lub możliwości podjęcia ważnej decyzji. Inni twierdzą natomiast, że świadomy sen może pomóc osobom borykającym się z koszmarami nocnymi. Kontrola snu pomaga w uświadomieniu siebie, że to, co w trakcie snu przyprawia nas o dreszcze, jest jedynie snem i nie mamy się czego obawiać. Mało tego – dzięki kontroli możemy spokojnie wpłynąć na przebieg snu i sprawić, by ten zamienił się w coś przyjemnego. Zwolennicy twierdzą, że świadomy sen pomaga w poznaniu i zrozumieniu siebie oraz swoich zachowań.

Świadomy sen można podzielić na dwa główne typy:

  • DILD (ang. Dream Inducted Lucid Dream) – uświadomienie sobie, podczas snu, że zachowania czy jakieś elementy są jedynie snem;
  • WILD (ang. Wake Inducted Lucid Dream) – bezpośrednie wejście do fazy REM bez utraty świadomości.

Jak wywołać świadomy sen?

Wywołanie świadomego snu jednym przychodzi dość łatwo, innym zaś potrzeba czasu, ćwiczeń i cierpliwości, by tego doświadczyć. Ważne, aby zapamiętywać szczegóły swoich snów, dlatego warto zapisywać każdy sen i robić to niemal od razu po przebudzeniu.

  • Technika MILD (ang. Mnemonic Induction of Lucid Dreams) to metoda opierająca się na pamięciowym wywołaniu świadomego snu. Polega ona na rozpoznaniu onirycznych elementów podczas jawy i pamiętaniu, by dostrzegać je we śnie.
  • Technika WBTB (ang. Wake Back to Bed) jest techniką przerywania cyklu snu. Osoba śniąca budzi się po kilku godzinach, aby po upłynięciu godziny lub więcej położyła się znów z intencją doświadczenia świadomego snu.
  • Drzemka – choć niewielu z nas zdaje sobie sprawę, tak podczas drzemki istnieje większe prawdopodobieństwo doświadczenia świadomego snu. Wykorzystuje się tutaj naturalną senność w pewnych godzinach.
  • Technika „szamańska” jest metodą stosowaną przez szamanów pochodzących z Meksyku i Kostaryki. Tuż przed snem spożywane są napary, palone susze lub inne mikstury pomagające wywołać świadomy sen.

Świadomy sen jest rodzajem snu, gdzie możemy robić to, o czym zawsze marzyliśmy. Jedyne co nas ogranicza to własna wyobraźnia. Świadomy sen nie jest jednak tylko „rozrywką” – dzięki niemu możemy lepiej poznać siebie lub pozbyć się koszmarów sennych. Każdy ze świadomych snów różni się od siebie intensywnością – doznań, emocji; długością trwania lub poziomem kontroli. Wyróżnia go natomiast to, że jest bardzo zbliżony do odpowiadającej mu rzeczywistości.